Şalazyon ve Arpacık Nedir?
Şalazyon ile arpacık aynı şey midir?
Hayır.
Şalazyon ve arpacık birbirine benzese de aynı hastalık değildir.
Arpacık (Hordeolum), göz kapağındaki yağ bezlerinin veya kirpik köklerinin akut bakteriyel enfeksiyonudur. Genellikle ağrılı, kırmızı ve hassas bir şişlik olarak başlar.
Şalazyon (Chalazion) ise göz kapağındaki Meibomian yağ bezinin tıkanması sonucu gelişen, çoğu zaman ağrısız bir kisttir. Bazı şalazyonlar iyileşen bir arpacığın ardından gelişebilir.
Arpacık belirtileri nelerdir?
Arpacık genellikle aniden ortaya çıkar.
En sık görülen belirtiler:
- Göz kapağında ağrılı şişlik
- Kızarıklık
- Dokunmakla hassasiyet
- Sulanma
- Göz kırparken ağrı
- Kapakta sıcaklık artışı
- Bazen sarı iltihap ucu oluşması
Şişlik bazen göz kapağının büyük bölümünü etkileyebilir.
Şalazyon belirtileri nelerdir?
Şalazyon daha yavaş gelişir.
En sık belirtiler:
- Göz kapağında sert bir kitle
- Genellikle ağrısız şişlik
- Kapakta ağırlık hissi
- Büyük olduğunda bulanık görme
- Kozmetik rahatsızlık
Şalazyon ve arpacık neden oluşur?
Riski artıran durumlar şunlardır:
- Blefarit (kirpik dibi iltihabı)
- Meibomian bezi tıkanıklığı
- Rozase (gül hastalığı)
- Yağlı cilt yapısı
- Göz kapağı hijyeninin yetersiz olması
- Kirli ellerle gözü ovuşturmak
- Süresi geçmiş makyaj ürünleri
- Kontakt lens hijyenine dikkat edilmemesi
- Diyabet
Bu nedenle sık tekrarlayan şalazyonlarda yalnızca kisti tedavi etmek değil, altta yatan göz kapağı hastalığını da tedavi etmek gerekir.
Evde neler yapılabilir?
İlk günlerde uygulanabilecek en etkili yöntem ılık (sıcak değil) kompres uygulamasıdır.
Öneriler:
- Günde 4-5 kez
- Her uygulamada 10-15 dakika
- Temiz bir bez kullanın
- Kompres sonrası göz kapağına hafif masaj yapın
Bunlar yağ bezlerinin açılmasına yardımcı olabilir.
Arpacığı veya şalazyonu sıkmaya ya da patlatmaya çalışmayın. Bu durum enfeksiyonun yayılmasına neden olabilir.
Ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Şu durumlarda göz doktoruna görünmelisiniz:
- Şişlik 2-4 hafta içinde düzelmiyorsa
- Tekrarlıyorsa
- Görmeyi etkiliyorsa
- Şiddetli ağrı varsa
- Ateş veya yaygın göz kapağı şişliği gelişmişse
- Aynı bölgede sürekli tekrar ediyorsa
Özellikle ileri yaşta aynı yerde tekrarlayan şalazyonlarda nadir de olsa göz kapağı tümörleri açısından değerlendirme gerekebilir.
Şalazyon nasıl tedavi edilir?
Tedavi hastalığın evresine göre değişir.
Uygulanabilecek yöntemler:
- Ilık kompres
- Göz kapağı hijyeni
- Antibiyotikli merhem (gerektiğinde)
- Kortizon enjeksiyonu (uygun hastalarda)
- Şalazyon ameliyatı
Küçük şalazyonlar kendiliğinden düzelebilir. Kalıcı olanlarda cerrahi en etkili tedavi yöntemidir.
Şalazyon ameliyatı nasıl yapılır?
Şalazyon ameliyatı genellikle lokal anestezi altında yapılan kısa bir işlemdir.
Çoğu hastada:
- 5-15 dakika sürer.
- Hastanede yatış gerekmez.
- Kesi çoğunlukla göz kapağının iç yüzünden yapılır.
- Dışarıdan görünen iz kalmaz.
Hasta aynı gün evine dönebilir.
Şalazyon tekrarlar mı?
Evet.
Özellikle aşağıdaki hastalarda tekrar görülebilir:
- Blefariti olanlar
- Rozasesi olanlar
- Meibomian bezi fonksiyon bozukluğu bulunanlar
- Göz kapağı hijyenine dikkat etmeyenler
Bu nedenle tedaviden sonra düzenli göz kapağı bakımı büyük önem taşır.
Göz kapağı hijyeni neden önemlidir?
Şalazyon ve arpacığın tekrarını azaltmak için göz kapağı temizliği önemlidir.
Doktorunuz önerebilir:
- Ilık kompres
- Göz kapağı masajı
- Özel kapak temizleme mendilleri veya köpükleri
- Blefarit tedavisi
Bu bakım özellikle sık tekrarlayan hastalarda uzun dönem fayda sağlayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Arpacık bulaşıcı mıdır?
Arpacığın kendisi kolay bulaşan bir hastalık değildir. Ancak enfeksiyona neden olan bakteriler ortak havlu veya kozmetik ürünlerle başkalarına geçebilir. Kişisel hijyene dikkat edilmelidir.
Şalazyon kendiliğinden geçer mi?
Küçük şalazyonlar bazen haftalar içinde düzelebilir. Uzun süre kalan veya büyüyen şalazyonlarda tedavi gerekebilir.
Şalazyon patlatılır mı?
Hayır. Şalazyon veya arpacık kesinlikle sıkılmamalı ya da patlatılmamalıdır. Bu durum enfeksiyonun yayılmasına ve komplikasyonlara yol açabilir.
Arpacık makyaj yapmaya engel midir?
İyileşme süresince göz makyajı ve kontakt lens kullanımına ara verilmesi önerilir.
Tekrarlayan şalazyon neden olur?
En sık nedenler blefarit, Meibomian bezi fonksiyon bozukluğu, rozase ve yetersiz göz kapağı hijyenidir. Aynı bölgede sürekli tekrarlayan şalazyonlarda farklı hastalıklar açısından da değerlendirme yapılmalıdır.
Son Güncelleme 10 Ağustos 2026 Saat 20:31 pm
