Retina dekolmanı, gözün en iç tabakasını oluşturan ve görmeyi sağlayan sinir tabakası olan retinanın, çoğunlukla bir yırtık sonucunda bulunduğu yerden ayrılmasıdır. Gözün en önemli acillerinden biridir; erken müdahale edilmediği takdirde kalıcı görme kaybı ve körlükle sonuçlanabilir. Erken tanı ve uygun cerrahi tedavi ile birçok hastada retina yeniden yerine yerleştirilebilir ve görme korunabilir.
Prof. Dr. Tansu Erakgün bilgilendiriyor:
Retina Dekolmanı Neden Olur?
Retina dekolmanının en sık nedeni retina yırtığıdır. Göz içindeki vitreus jelinin yaşla birlikte büzüşmesi sırasında retinada yırtık oluşabilir. Bu yırtıktan retina altına sıvı geçer ve retinanın yerinden ayrılmasına neden olur. Tedavi geciktiğinde retina hücreleri beslenemez ve kalıcı görme kaybı gelişebilir.
Retina dekolmanı şu durumlarda daha sık görülür:
- Yüksek miyopi
- Göze darbe alınması (göz travmaları)
- Daha önce geçirilmiş göz ameliyatları, özellikle katarakt ameliyatı
- Diyabetik göz hastalıkları
- Ailede retina dekolmanı öyküsü
- Daha önce diğer gözde retina dekolmanı geçirilmiş olması
Retina Dekolmanının Belirtileri Nelerdir?
Retina dekolmanı genellikle ani başlayan belirtilerle ortaya çıkar:
- Uçuşan cisimlerde ani artış: Retina yırtılması sırasında hasta, gözünün önünde aniden oluşan uçuşmalar görür. Bunlar örümcek ağlarına ya da kurum yağmasına benzetilebilir.
- Işık çakmaları: Yıldız kayması ya da flaş çakması gibidir. Çakmalar anlık olur ve birkaç saniye sürer.
- Görme alanında perde veya gölge: Retina yırtılmasından bir süre sonra dekolman oluşur; görme alanı alttan ya da üstten, karanlık bir perde iner gibi daralmaya başlar.
- Ani görme azalması
- Merkezi görmenin bozulması: Makula etkilendiğinde görme merkezi de bozulur ve tedavi edilmezse tamamen körlük oluşabilir.
Her retina yırtığı dekolmanla sonuçlanmasa da bu belirtiler mutlaka acil retina muayenesini gerektirir. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden retina konusunda deneyimli bir göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
Retina Dekolmanı Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, göz bebeği damla ile büyütüldükten sonra yapılan ayrıntılı retina muayenesi ile konur. Gerektiğinde şu görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir:
- Göz ultrasonografisi
- Optik Koherens Tomografi (OCT)
- Renkli fundus fotoğrafı
Retina Dekolmanı Nasıl Tedavi Edilir?
Retina dekolmanı kendiliğinden düzelmez. Tedavi yöntemi dekolmanın yerine, büyüklüğüne ve nedenine göre belirlenir. Retina dekolmanı oluşmadan yırtık saptanırsa yırtık lazer ile tedavi edilebilir; dekolman oluştuktan sonra ise cerrahi müdahale gerekir. Erken teşhis ile tedavi şansı oldukça yüksektir.
Lazer Tedavisi
Henüz dekolman gelişmeden yalnızca retina yırtığı saptanmışsa, lazer tedavisi ile yırtığın çevresi kapatılarak dekolman gelişmesi önlenebilir.
Pnömatik Retinopeksi
Seçilmiş bazı hastalarda göz içine gaz verilerek retina yerine yatırılabilir. Bu yöntem her hasta için uygun değildir.
Skleral Çökertme (Scleral Buckling)
Özellikle bazı genç hastalarda veya uygun retina yırtıklarında, gözün dış yüzeyine silikon bant yerleştirilerek uygulanabilir.
Vitrektomi
Günümüzde retina dekolmanlarının büyük bölümünde vitrektomi ameliyatı uygulanmaktadır. Bu ameliyatta göz içindeki vitreus temizlenir, retina yerine yerleştirilir ve gerektiğinde lazer uygulanır. Ameliyat sonunda retina içeriden gaz veya silikon yağı ile desteklenebilir.
Gaz ve Silikon Yağı Neden Kullanılır?
Bazı retina ameliyatlarında retinanın iyileşmesi için göz içine gaz veya silikon yağı yerleştirilmesi gerekebilir. Gaz kullanılan hastaların, gaz tamamen kayboluncaya kadar uçak yolculuğu yapmamaları gerekir. Silikon yağı ise belirli bir süre sonra ikinci bir ameliyatla çıkarılabilir.
Retina Dekolmanı Ameliyatından Sonra İyileşme
İyileşme süreci yapılan ameliyata göre değişebilir. Bazı hastalarda belirli bir süre baş pozisyonu verilmesi gerekir. Doktorunuzun önerdiği damlaların düzenli kullanılması ve kontrol muayenelerinin aksatılmaması tedavinin başarısı açısından önemlidir. Görmenin düzelmesi haftalar veya aylar sürebilir.
Sık Sorulan Sorular
Retina dekolmanı ağrı yapar mı?
Hayır. Retina dekolmanı çoğu zaman ağrısızdır. Bu nedenle gözde ağrı olmaması hastalığın ciddi olmadığı anlamına gelmez; ani görme değişiklikleri her zaman önemsenmelidir.
Retina dekolmanı tekrarlar mı?
Başarılı bir ameliyattan sonra retina çoğu hastada yerine yapışır. Ancak bazı hastalarda yeni yırtıklar oluşabilir veya ikinci bir cerrahi gerekebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası düzenli kontroller büyük önem taşır.
Retina dekolmanı körlüğe neden olur mu?
Tedavi edilmeyen retina dekolmanı ciddi ve kalıcı görme kaybına yol açabilir. Özellikle makula henüz ayrılmadan yapılan cerrahi, görmenin korunması açısından çok daha başarılı sonuçlar verir. Bu nedenle erken tanı ve hızlı tedavi büyük önem taşır.
Sonuç
Ani başlayan ışık çakmaları, uçuşan cisimlerde artış, görme alanında perde hissi veya ani görme kaybı gibi belirtiler geliştiğinde vakit kaybetmeden retina muayenesi yapılmalıdır. Günümüzde modern vitrektomi teknikleri ve diğer cerrahi yöntemler sayesinde birçok hastada retina başarıyla tedavi edilebilmektedir.
Son Güncelleme 23 Ekim 2026 Saat 15:13 pm
