Miyopi
Gözün kırıcı yüzeylerinde kırıcılık artışı veya göz küresinin normalden daha uzun olması nedeniyle oluşan miyopi, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Dünya genelinde yaygınlığı pandemi seviyesine yaklaşmaktadır. Örneğin, ABD’de miyopi sıklığı 1997-2004 yılları arasında %25’ten %44’e yükselmiştir. 2050 yılı itibarıyla dünya genelinde 4.8 milyar kişinin miyop olması beklenmektedir.
Miyopi özellikle erken yaşlarda başlayıp hızlı ilerlediğinde tehlike arz eder. Komplikasyonların çoğu, göz küresinin aksiyel uzamasıyla ilişkilidir. -2.0 D üzerinde miyopi komplikasyonları logaritmik olarak artarken, -6.0 D kritik eşik olarak kabul edilir. Miyopik ilerlemenin %50 azaltılması, miyopinin -5.0 D’nin üzerine çıkmasını %90 oranında önlemektedir. Miyopi özellikle 8-15 yaş arasında ilerler; ancak günümüzde 18 yaşından sonra da ilerleyebileceği gösterilmiştir. Kafkas ırkında yılda 0.6 D ilerleme normal kabul edilir. Akomodasyonun (odaklanma refleksi) ilerleme üzerinde etkili olmadığı düşünülmektedir.
Miyopik ilerleme çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimiyle ilişkilidir:
Genetik Faktörler
– Her iki ebeveynin de miyop olması,
– Çoklu etkileşimli genlerin (APLP2) varlığı,
– Düşük dereceli miyopinin genetik temeli olması,
– Günümüzde yüksek miyopinin edinilmiş olduğu düşünülmektedir.
Çevresel Faktörler
– Kış aylarında daha fazla ilerleme,
– Yakın mesafeden çalışma (özellikle kitap okuma, akıllı telefon ve bilgisayar kullanımı <30 cm),
– Yetersiz ortam aydınlatması,
– Kentleşme ve rekabete dayalı eğitim sistemi.
Miyopi ve hızlı ilerlemesinde periferik retinada hiperopik odak kayması görülmektedir; ancak bunun bir sebep mi yoksa sonuç mu olduğu henüz belirlenmemiştir.
Dış ortamda geçirilen süre miyopi başlangıcını geciktirir ve ilerlemeyi azaltır. Parlak ışık, retinal dopamin seviyesini artırarak koruyucu etki gösterir. İç mekan aktivitelerinde hiperopik odak kayması riski artar. Bu nedenle, günde 2-3 saat dışarıda zaman geçirmek önerilmektedir. Yakın görme aktivitelerinin olumsuz etkisi olasıdır çünkü bu esnada hiperopik odak kayması artar. Aktivite süresinden ziyade yoğunluğu önemlidir. 30 cm’den daha yakından ve 30 dakikadan uzun süre aralıksız yakın aktivite önerilmemektedir. Yakın görme esnasında 30 cm’den daha yakına odaklanmamak ve her 30 dakikada bir ara vermek önerilir. Yakın çalışma sırasında uzak düzeltme gözlüklerinin kullanılması hiperopik odak kaymasına neden olabilir; bu nedenle, mümkünse uzak düzeltme gözlükleri kullanılmamalıdır. Ortam aydınlatmasının artırılması kesinlikle önerilir.
Tek odaklı sert gaz geçirgen kontakt lensler, tek odaklı yumuşak kontakt lensler, tek odaklı gözlük camları ve miyopinin az düzeltilmesinin ilerlemeyi azaltıcı bir etkisi gösterilmemiştir.
Miyopinin ilerlemesini azaltmada en çok konuşulan tedavi yöntemlerinden biri atropin damla tedavisidir. Atropinin retinada nörokimyasal bir etki yarattığı veya skleral yapıyı düzenlediği düşünülmektedir. Atropin, pupillada genişlemeye neden olarak ışığa hassasiyeti artırır, akomodasyonu engelleyerek yakın görüşte bulanıklığa (bifokal cam kullanımı gerekebilir) yol açabilir. Günümüzde önerilen %0.01’lik damlanın ticari preparatı bulunmamaktadır ve üçüncü kişiler tarafından hazırlanması gerekmektedir. Ancak bu dozun göz boyutunun uzamasına etkisinin düşük olduğu görülmüştür; oysa miyopinin neden olduğu komplikasyonlar göz boyutunun uzamasıyla ilişkilidir. Damla her gün uzun süre kullanılması gereken bir tedavidir ve erken bırakıldığında hızlı geri dönüşler görülebilir.
Günümüzde popülerliği artan diğer bir tedavi yöntemi Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) gözlük camlarıdır. Yapılan çalışmalarda etkinliği gösterilmiş olsa da geniş serilerde çok merkezli çalışma sayısı azdır. Ancak kullanım kolaylığı ve yan etkilerinin olmaması nedeniyle popülerlik kazanmaktadır.
Diğer tedavilerden ortokeratoloji (gece kullanılan ters geometri sert lens) orta dereceli miyopide (-1.25 ile -4.0 D) ve geniş pupilde daha etkili olarak bildirilmiştir. Zamanla etkisinin azalması, maliyet yüksekliği, enfeksiyon riski ve kullanım zorlukları nedeniyle sınırlı bir tedavi seçeneği olarak kalmıştır.
Ortokeratolojiye benzer şekilde, periferik hiperopik odak kaymasını azaltan, merkezde uzak düzeltme sağlayan dar optik alanlı multifokal yumuşak kontakt lenslerin de etkili olabileceği bildirilmiştir.
Günümüzde skleranın yapısını değiştirmeyi hedefleyen birçok tedavi yöntemi geliştirilmektedir ve bu çalışmaların sonuçları umutla beklenmektedir.
Son Güncelleme 19 Aralık 2024 Saat 16:45 pm
