Göz İçi Mercek (Normal veya Akıllı Mercek) Çıkartılabilir mi? Değiştirilebilir mi?
Katarakt ameliyatı veya gözlükten kurtulmak amacıyla yapılan akıllı mercek ameliyatı sonrasında hastaların en sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“Takılan mercek ileride çıkarılabilir veya başka bir mercekle değiştirilebilir mi?”
Kısa cevap evettir. Ancak bunun her zaman gerekli veya tercih edilen bir işlem olmadığını bilmek gerekir.
Göz içine takılan mercek ömür boyu kalmak için tasarlanır
Katarakt veya akıllı mercek ameliyatında doğal göz merceği çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi mercek (IOL) yerleştirilir.
Bu mercekler:
- Biyouyumlu materyallerden üretilir.
- Göz içinde bozulmaz.
- Paslanmaz veya eskimez.
- Normal şartlarda ömür boyu kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Bu nedenle çoğu hastada ikinci bir ameliyata gerek kalmaz.
Gerektiğinde mercek çıkarılabilir veya değiştirilebilir
Bazı özel durumlarda göz içindeki mercek çıkarılarak yerine farklı bir mercek takılabilir.
Bu durumlar arasında:
- Beklenenden farklı numara kalması
- Hastanın trifokal (akıllı) merceğe uyum sağlayamaması
- Halo veya ışık saçılması şikâyetlerinin devam etmesi
- Daha uygun yeni bir merceğin tercih edilmesi
- Merceğin yer değiştirmesi veya gevşemesi
- Çok nadir görülen mercek sorunları
bulunabilir.
Akıllı mercekten vazgeçmek mümkün müdür?
Evet.
Bazı hastalar özellikle gece ışık saçılması (halo), kontrast azalması veya görme kalitesinden memnun olmama nedeniyle trifokal merceğin değiştirilmesini isteyebilir.
Bu durumda uygun hastalarda:
- monofokal,
- EDOF,
- veya başka bir premium merceğe geçmek mümkündür.
Karar verirken hastanın beklentileri ve göz yapısı dikkatle değerlendirilmelidir.
Mercek değiştirme ameliyatı zor mudur?
İlk ameliyattan kısa süre sonra yapılan değişimler genellikle daha kolaydır.
Yıllar geçtikçe mercek kapsülü merceği daha sıkı sarar. Bu nedenle geç dönemde yapılan değişimler:
- teknik olarak daha zor olabilir,
- daha fazla cerrahi deneyim gerektirir,
- her hastada aynı kolaylıkta olmayabilir.
Deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında yine de güvenli şekilde gerçekleştirilebilir.
Mercek değişimi riskli midir?
Her göz ameliyatında olduğu gibi belirli riskler vardır.
Bunlar arasında:
- kapsül hasarı,
- zonül zayıflığı,
- retina problemleri,
- enfeksiyon,
- göz içi basınç değişiklikleri
sayılabilir.
Ancak uygun hastalarda ve deneyimli ellerde başarı oranı oldukça yüksektir.
Mercek değişimi yerine lazer düzeltme yapılabilir mi?
Her zaman merceği değiştirmek gerekmez.
Eğer sorun sadece küçük bir göz numarası kaldıysa, çoğu zaman:
- LASIK,
- FemtoLASIK,
- SMILE Pro,
- veya TransPRK
gibi lazer yöntemleriyle ince düzeltmeler yapmak daha kolay ve daha güvenli olabilir.
Bu seçenek hastanın kornea yapısına göre değerlendirilir.
En doğru merceği ilk ameliyatta seçmek neden önemlidir?
Göz içi mercekler değiştirilebilir olsa da amaç her zaman ilk ameliyatta en uygun merceği seçmektir.
Bunun için ameliyat öncesinde:
- ayrıntılı biyometrik ölçümler,
- kornea analizi,
- retina değerlendirmesi,
- yaşam tarzı,
- meslek,
- gece araç kullanımı,
- bilgisayar kullanımı,
- gözlüksüz yaşam beklentisi
birlikte değerlendirilmelidir.
Doğru planlama sayesinde mercek değişimi gereksinimi oldukça nadir görülür.
Sık Sorulan Sorular
Akıllı mercek ömür boyu kullanılır mı?
Evet. Göz içi mercekler ömür boyu kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Göz içindeki mercek çıkarılabilir mi?
Evet. Gerekli durumlarda deneyimli cerrahlar tarafından çıkarılıp yenisi takılabilir.
Trifokal mercekten vazgeçebilir miyim?
Evet. Uygun hastalarda trifokal mercek çıkarılarak başka bir mercekle değiştirilebilir.
10–20 yıl sonra mercek değiştirilebilir mi?
Evet. Ancak uzun yıllar sonra yapılan değişimler ilk aylara göre teknik olarak daha zor olabilir.
Her bulanıklıkta mercek değiştirmek gerekir mi?
Hayır. Bazen küçük numara kalması lazerle düzeltilebilir veya farklı bir tedavi yeterli olabilir.
Sonuç
Normal veya akıllı göz içi mercekler gerektiğinde çıkarılabilir ve değiştirilebilir. Ancak bu, rutin olarak yapılan bir işlem değildir. Günümüzde kullanılan kaliteli göz içi mercekler ömür boyu kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve hastaların büyük çoğunluğu ikinci bir ameliyata ihtiyaç duymaz. Gerekli olduğu durumlarda ise deneyimli bir göz cerrahı tarafından mercek değişimi güvenle gerçekleştirilebilir.
Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu’nun görüşü: “Göz içi mercek seçimini her hastanın yaşam tarzına ve beklentilerine göre yapıyoruz. Doğru mercek doğru hastaya takıldığında, mercek değiştirme ihtiyacı oldukça nadir görülür.”
