Fundus Floresein Anjiyografi (FFA) Nedir?
Fundus Floresein Anjiyografi (FFA), retina ve koroid damarlarının ayrıntılı olarak görüntülenmesini sağlayan özel bir tanı yöntemidir. Kol damarından verilen floresan boya sayesinde gözün arka kısmındaki damarların dolaşımı gerçek zamanlı olarak izlenebilir. Bu sayede çıplak gözle görülemeyen damar tıkanıklıkları, sızıntılar ve dolaşım bozuklukları erken dönemde tespit edilebilir.
FFA, retina hastalıklarının tanı, tedavi planlaması ve tedavi sonrası takibinde uzun yıllardır güvenle kullanılan önemli bir görüntüleme yöntemidir.
FFA nasıl çalışır?
Tetkik sırasında kol toplardamarından sodyum floresein adı verilen özel bir boya enjekte edilir.
Boya birkaç saniye içinde göz damarlarına ulaşır ve özel filtrelere sahip dijital fundus kamerası ile ardışık görüntüler alınır.
Bu görüntüler sayesinde;
- Retina damarlarının doluşu
- Damar tıkanıklıkları
- Anormal yeni damar oluşumu
- Damarlardan sıvı veya boya sızıntısı
- Makula (sarı nokta) bölgesindeki dolaşım bozuklukları
ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Hangi hastalıklarda FFA istenir?
FFA özellikle retina damarlarını etkileyen hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır.
En sık kullanım alanları şunlardır:
- Diyabetik retinopati
- Yaşa bağlı sarı nokta hastalığı (AMD)
- Retina ven tıkanıklıkları
- Retina arter tıkanıklıkları
- Diyabete bağlı makula ödemi
- Retina damar iltihapları (vaskülit)
- Merkezi seröz koryoretinopati
- Retina tümörleri
- Açıklanamayan görme azalması
Bazı durumlarda lazer tedavisi veya göz içi enjeksiyon planlanmadan önce de FFA yapılması gerekebilir.
Tetkik nasıl yapılır?
İşlem öncesinde göz bebekleri damla ile büyütülür.
Kol damarından verilen boya sonrasında birkaç dakika boyunca özel fundus kamerası ile seri fotoğraflar çekilir.
Tetkik genellikle 10-15 dakika sürer ve hastaneye yatış gerektirmez.
İşlem sırasında ağrı hissedilmez. Sadece damar yolunun açılması sırasında hafif bir iğne hissi olabilir.
FFA öncesinde hazırlık gerekir mi?
Çoğu hastada özel bir hazırlık gerekmez.
Ancak aşağıdaki durumlar mutlaka doktora bildirilmelidir:
- Daha önce floresein boyasına alerji gelişmiş olması
- Astım öyküsü
- Gebelik
- Emzirme
- Böbrek hastalığı
- Düzenli kullanılan ilaçlar
Bu bilgiler işlemin güvenliği açısından önemlidir.
İşlem sonrasında neler olur?
Tetkikten sonra birkaç saat boyunca göz bebekleri büyük kalabilir.
Bu nedenle;
- Araç kullanılmaması önerilir.
- Yakın görme geçici olarak bulanık olabilir.
- Güneş gözlüğü kullanmak rahatlık sağlayabilir.
İlk 24 saat içinde idrarın parlak sarı-turuncu renkte olması tamamen normaldir. Bunun nedeni verilen floresan boyanın böbreklerden atılmasıdır.
Bazı hastalarda ciltte hafif sararma da görülebilir ve kısa sürede kaybolur.
FFA güvenli midir?
Fundus Floresein Anjiyografi deneyimli merkezlerde oldukça güvenli kabul edilen bir tetkiktir.
En sık görülen yan etkiler:
- Geçici mide bulantısı
- Kusma hissi
- Ciltte hafif sararma
- İdrar renginde değişiklik
Ciddi alerjik reaksiyonlar oldukça nadirdir. Bu nedenle işlem sırasında gerekli acil müdahale ekipmanları hazır bulundurulur.
FFA ile OCT arasındaki fark nedir?
Hastalar sıklıkla bu iki tetkiki karıştırmaktadır.
OCT, retina tabakalarının kesitsel yapısını gösterir.
FFA ise retina damarlarının çalışmasını ve dolaşımını değerlendirir.
Bu nedenle iki tetkik birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birbirini tamamlayan incelemelerdir.
Retina hastalıklarının başarılı tedavisinde doğru tanı büyük önem taşır. Fundus Floresein Anjiyografi, özellikle damar hastalıklarında sadece mevcut hasarı değil, aktif sızıntıları ve tedavi gerektiren bölgeleri de ortaya koyabilir.
Günümüzde yüksek çözünürlüklü dijital görüntüleme sistemleri sayesinde FFA, OCT ve OCT-Anjiyografi birlikte değerlendirilerek hastaya en uygun tedavi planı oluşturulabilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
FFA ağrılı bir işlem midir?
Hayır. İşlem ağrılı değildir. Sadece damar yolu açılırken kısa süreli iğne hissedilebilir.
İşlem ne kadar sürer?
Genellikle 10-15 dakika içinde tamamlanır.
Boya vücuda zarar verir mi?
Hayır. Kullanılan floresan boya böbreklerden kısa sürede atılır ve yıllardır güvenle kullanılmaktadır.
İşlemden sonra araba kullanabilir miyim?
Göz bebekleri büyütüldüğü için aynı gün araç kullanılması önerilmez.
Her retina hastasına FFA yapılır mı?
Hayır. Tetkik gerekliliğine retina uzmanı, muayene bulguları ve diğer görüntüleme yöntemlerini değerlendirerek karar verir.
Sonuç
Fundus Floresein Anjiyografi (FFA), retina damarlarının ayrıntılı incelenmesini sağlayan en değerli tanı yöntemlerinden biridir. Diyabetik retinopati, sarı nokta hastalığı ve damar tıkanıklıkları gibi birçok retina hastalığının tanısında ve tedavi planlamasında önemli rol oynar.
Görmede ani azalma, diyabet öyküsü, retina damar hastalığı şüphesi veya sarı nokta hastalığı bulunan kişilerde, retina uzmanının önerisi doğrultusunda FFA yapılması erken tanı ve doğru tedavi açısından büyük önem taşır.
Son Güncelleme 25 Haziran 2026 Saat 17:23 pm
