Makula deliği, retinanın merkezi olan makulada tam kat bir açıklık oluşmasıyla ortaya çıkan bir retina hastalığıdır. Makula; okuma, araç kullanma, yüz tanıma ve ince ayrıntıları görmeyi sağlayan retina bölgesidir. Bu bölgede gelişen bir delik, merkezi görmenin azalmasına ve görüntülerin bozulmasına neden olabilir.
Makula deliği genellikle 60 yaş üzerindeki kişilerde görülür ve çoğu zaman tek gözde başlar. Erken tanı ve uygun cerrahi tedavi ile birçok hastada görme artırılabilir veya daha fazla görme kaybı önlenebilir.
Makula Deliği Neden Oluşur?
Makula deliğinin en sık nedeni yaşlanmaya bağlı olarak göz içindeki vitreus jelinin retinadan ayrılması sırasında makulaya çekme kuvveti uygulamasıdır. Bu çekme etkisi zamanla makulada tam kat bir açıklık oluşmasına neden olabilir.
Daha nadir olarak;
- Göz travmaları
- Yüksek miyopi
- Diyabetik retina hastalıkları
- Retina dekolmanı
- Bazı göz içi iltihapları
sonrasında da makula deliği gelişebilir.
Makula Deliğinin Belirtileri
Hastalık genellikle yavaş başlar ve zaman içinde ilerleyebilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Merkezi görmede bulanıklık
- Kitap okurken harflerin eksik görülmesi
- Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görülmesi
- Yüzleri seçmekte zorlanma
- Görme merkezinde gri veya karanlık bir nokta oluşması
- İnce ayrıntıları ayırt edememe
Makula deliği genellikle ağrı yapmaz.
Makula Deliği Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, ayrıntılı retina muayenesi ile konur.
En önemli tanı yöntemi Optik Koherens Tomografi (OCT)‘dir.
OCT sayesinde;
- Deliğin büyüklüğü,
- Derinliği,
- Evresi,
- Retina tabakalarının durumu
ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Tedavi planı büyük ölçüde OCT bulgularına göre yapılır.
Makula Deliğinin Evreleri
Makula deliği genellikle dört evrede değerlendirilir.
Erken evrelerde yalnızca çekinti bulunabilirken, ilerleyen evrelerde tam kat makula deliği gelişir.
Deliğin büyüklüğü ve süresi cerrahi başarıyı etkileyen önemli faktörlerdir.
Makula Deliği Nasıl Tedavi Edilir?
Makula deliğinin temel tedavisi cerrahidir.
Vitrektomi Ameliyatı
Günümüzde en etkili tedavi yöntemi vitrektomi ameliyatıdır.
Bu ameliyatta;
- Göz içindeki vitreus jeli temizlenir.
- Makula üzerindeki çekinti ortadan kaldırılır.
- İç limitan membran (ILM) dikkatlice soyulur.
- Ameliyat sonunda çoğu hastada göz içine gaz tamponu verilir.
Gaz tamponu, deliğin kapanmasına yardımcı olur.
Ameliyattan Sonra Baş Pozisyonu Gerekir mi?
Bazı hastalarda ameliyat sonrasında belirli süre yüzüstü veya doktorun önerdiği baş pozisyonunda kalmak gerekebilir.
Baş pozisyonunun süresi;
- Deliğin büyüklüğüne,
- Kullanılan cerrahi tekniğe,
- Gaz tamponunun tipine
göre değişebilir.
Doktorunuz size uygun pozisyonu ayrıntılı olarak açıklayacaktır.
Gaz Verildikten Sonra Uçak Yolculuğu Yapılabilir mi?
Hayır.
Göz içinde gaz bulunduğu sürece uçak yolculuğu yapılmamalıdır.
Yüksek irtifada gazın genleşmesi göz içi basıncını tehlikeli şekilde yükseltebilir.
Gaz tamamen kaybolduktan sonra uçak yolculuğu yapılabilir.
Ameliyattan Sonra Görme Düzelir mi?
Makula deliğinin kapanma oranı günümüzde oldukça yüksektir.
Ancak görmenin ne kadar düzeleceği;
- Hastalığın süresine,
- Deliğin büyüklüğüne,
- Hastanın yaşına,
- Makuladaki hasarın derecesine
bağlıdır.
Erken dönemde yapılan cerrahi genellikle daha başarılı sonuçlar verir.
Görmedeki iyileşme ameliyattan sonraki haftalar ve aylar boyunca devam edebilir.
Makula Deliği Tekrarlar mı?
Başarılı cerrahiden sonra makula deliği çoğu hastada kalıcı olarak kapanır.
Ancak nadir durumlarda yeniden açılabilir ve ek tedavi gerekebilir.
Bu nedenle düzenli kontroller önemlidir.
Makula Deliği Körlüğe Neden Olur mu?
Makula deliği genellikle tamamen körlüğe neden olmaz çünkü çevresel görme korunur.
Ancak tedavi edilmediğinde merkezi görme belirgin şekilde azalabilir ve okuma, araç kullanma ve yüz tanıma gibi günlük aktiviteler zorlaşabilir.
Sonuç
Makula deliği, retinanın merkezinde oluşan ve merkezi görmeyi etkileyen önemli bir retina hastalığıdır. Erken tanı ve zamanında yapılan vitrektomi cerrahisi sayesinde birçok hastada makula deliği başarıyla kapatılabilir ve görme korunabilir. Eğri görme, merkezi bulanıklık veya okuma güçlüğü gibi belirtiler geliştiğinde gecikmeden retina konusunda deneyimli bir göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
Son Güncelleme 24 Ağustos 2026 Saat 09:54 am
