Epiretinal membran (ERM), retinanın merkezi olan makula üzerinde ince, yarı saydam bir zar oluşmasıyla ortaya çıkan bir retina hastalığıdır. Halk arasında göz içi zar oluşumu, retina zarı veya makula üzerinde zar olarak da bilinir. Bu zar zamanla büzüşerek retinayı çekebilir ve merkezi görmede bozulmaya neden olabilir.
Epiretinal membran genellikle yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Bazı hastalarda yalnızca hafif görme bulanıklığı görülürken, bazılarında eğri görme, görüntülerin küçülmesi veya çiftleşmesi gibi şikâyetler gelişebilir.
Epiretinal Membran Neden Oluşur?
En sık neden yaşlanmaya bağlı olarak göz içindeki vitreus jelinin retinadan ayrılmasıdır. Bu süreç sırasında retinanın yüzeyinde ince bir zar gelişebilir.
Epiretinal membran ayrıca şu durumlarda da görülebilir:
- Yaşa bağlı vitreus ayrılması
- Retina yırtığı veya retina dekolmanı
- Diyabetik retinopati
- Göz travmaları
- Göz içi iltihapları (üveit)
- Daha önce geçirilmiş göz ameliyatları
Ancak birçok hastada belirgin bir neden saptanamaz.
Epiretinal Membranın Belirtileri
Hastalık başlangıçta belirti vermeyebilir. Zar kalınlaştıkça veya makulayı çekmeye başladıkça şu şikâyetler görülebilir:
- Bulanık merkezi görme
- Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görülmesi
- Yazıları okurken harflerin bozulması
- Görüntülerin küçülmüş veya büyümüş görünmesi
- Çift veya gölgeli görme
- İnce ayrıntıları seçmede güçlük
Şikâyetler genellikle yavaş ilerler ve ağrıya neden olmaz.
Epiretinal Membran Körlük Yapar mı?
Epiretinal membran genellikle tamamen körlüğe neden olmaz. Çevresel görme çoğu zaman korunur. Ancak merkezi görmeyi etkileyerek okuma, araç kullanma, bilgisayar kullanma ve yüz tanıma gibi günlük aktiviteleri zorlaştırabilir.
Epiretinal Membran Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı ayrıntılı retina muayenesi ile konur.
En önemli görüntüleme yöntemi Optik Koherens Tomografi (OCT)‘dir.
OCT sayesinde;
- Zarın kalınlığı,
- Makuladaki çekinti,
- Retina tabakalarındaki değişiklikler
ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Gerektiğinde renkli fundus fotoğrafı ve diğer retina görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Epiretinal Membran Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, hastanın görme düzeyine ve şikâyetlerine göre planlanır.
Düzenli Takip
Hafif epiretinal membranlarda görme iyi düzeydeyse düzenli kontroller yeterli olabilir.
Bu hastalarda OCT ile belirli aralıklarla takip yapılır.
Vitrektomi Ameliyatı
Görme belirgin azalmışsa veya eğri görme günlük yaşamı etkiliyorsa vitrektomi ameliyatı önerilebilir.
Bu ameliyatta;
- Göz içindeki vitreus jeli temizlenir.
- Makula üzerindeki zar özel mikrocerrahi tekniklerle soyulur.
- Gerekli durumlarda iç limitan membran (ILM) da soyulabilir.
Amaç, retinaya uygulanan çekintiyi ortadan kaldırmak ve görmenin düzelmesini sağlamaktır.
Ameliyattan Sonra Görme Düzelir mi?
Birçok hastada görme ameliyat sonrasında kademeli olarak düzelir.
Ancak görmenin tamamen normale dönüp dönmeyeceği;
- Hastalığın süresine,
- Zarın kalınlığına,
- Makuladaki hasarın derecesine
bağlıdır.
Görme düzelmesi haftalar hatta aylar boyunca devam edebilir.
Epiretinal Membran Tekrarlar mı?
Zar başarıyla soyulduktan sonra çoğu hastada tekrar oluşmaz.
Bununla birlikte az sayıda hastada yeniden zar gelişebilir ve takip gerekebilir.
Epiretinal Membran ile Makula Deliği Aynı Hastalık mıdır?
Hayır.
Epiretinal membranda makulanın üzerinde ince bir zar oluşur.
Makula deliğinde ise retinanın merkezinde tam kat bir açıklık gelişir.
Her iki hastalık da benzer belirtiler oluşturabilir ancak tedavi planlaması farklıdır.
Sonuç
Epiretinal membran, makula üzerinde zar oluşması sonucu gelişen ve merkezi görmeyi etkileyebilen bir retina hastalığıdır. Erken dönemde düzenli takip yeterli olabilirken, görme kaybı veya eğri görme gelişen hastalarda vitrektomi cerrahisi başarılı sonuçlar verebilir. Bulanık görme veya düz çizgileri eğri görme gibi belirtiler fark edildiğinde retina konusunda deneyimli bir göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
Son Güncelleme 24 Ağustos 2026 Saat 09:54 am
