Göz İçi Kanaması Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Görme alanında aniden ortaya çıkan siyah noktalar, örümcek ağı şeklinde gölgeler, kırmızımsı görüntü veya belirgin görme kaybı, göz içi kanamasının belirtisi olabilir.

Göz içi kanaması tek başına bir hastalık değildir. Retina yırtığı, diyabetik retinopati veya damar tıkanıklığı gibi altta yatan bir göz hastalığının sonucu olarak gelişebilir.

Bu nedenle ani başlayan göz içi kanamalarında yalnızca kanamanın temizlenmesini beklemek değil, kanamanın nedenini mümkün olan en kısa sürede belirlemek gerekir.

Göz içi kanaması nedir?

Gözün arka bölümünü dolduran şeffaf ve jel kıvamındaki yapıya vitreus adı verilir.

Retinadaki bir damardan çıkan kan vitreus boşluğuna yayıldığında bu durum:

Vitreus kanaması veya vitreus hemorajisi

olarak adlandırılır.

Kanama az miktarda olduğunda hasta yalnızca birkaç siyah nokta veya uçuşan cisim görebilir. Yoğun kanamalarda ise gözün içi bulanıklaşır ve görme el hareketlerini seçme düzeyine kadar azalabilir.

Göz içi kanamasının belirtileri nelerdir?

Vitreus kanaması çoğunlukla ağrısızdır.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Görmede ani azalma veya bulanıklık

• Göz önünde siyah noktalar ve yoğun uçuşmalar

• Örümcek ağı, duman veya perde şeklinde gölgeler

• Kırmızımsı veya koyu renkli görme

• Işık çakmaları

• Görme alanının bir bölümünde karanlık veya perde hissi

Kanamanın miktarına göre şikâyetler hafif bulanıklıktan ciddi görme kaybına kadar değişebilir.

Ani uçuşmalar neden önemlidir?

Özellikle yeni başlayan yoğun uçuşmalar ve ışık çakmaları, gözün içindeki vitreus jelinin retinadan ayrılması sırasında bir retina damarının veya retinanın yırtıldığını gösterebilir.

Retina yırtığı zamanında tedavi edilmezse retina dekolmanına ilerleyebilir ve kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Bu nedenle aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında aynı gün retina muayenesi yapılmalıdır:

• Aniden çok sayıda siyah nokta görülmesi

• Işık çakmaları

• Görmede ani azalma

• Görme alanında perde veya gölge oluşması

• Göz travmasından sonra görmenin bulanıklaşması

Göz içi kanamasının nedenleri nelerdir?

Vitreus kanamasının başlıca nedenleri şunlardır:

Diyabetik retinopati

Uzun süreli diyabette retina üzerinde sağlıksız ve kırılgan yeni damarlar gelişebilir.

Bu damarların kanaması, vitreus boşluğunda kan birikmesine neden olabilir. Diyabetik retinopati, erişkinlerde vitreus kanamasının en önemli nedenlerinden biridir.

Retina yırtığı ve retina dekolmanı

Vitreusun retinadan ayrılması sırasında retina üzerinde yırtık oluşabilir.

Yırtıkla birlikte bir damar hasar görürse göz içine kanama meydana gelebilir. Bu durum acil değerlendirme gerektirir.

Retina damar tıkanıklıkları

Retina toplardamar tıkanıklıkları sonucunda retinada oksijensiz alanlar ve anormal yeni damarlar oluşabilir. Bu damarlar zamanla göz içine kanayabilir.

Göz travmaları

Göze alınan darbe, iş kazası, trafik kazası veya delici göz yaralanmaları retina ve göz içi damarlarında hasara yol açabilir.

Yaşa bağlı makula dejenerasyonu

Özellikle yaş tip sarı nokta hastalığında retina altında veya vitreus içine kanama gelişebilir.

Diğer nedenler

Daha seyrek olarak;

• retinal arter makroanevrizması,

• göz içi tümörleri,

• orak hücre hastalığı,

• kan hastalıkları,

• kan sulandırıcı ilaç kullanımı,

• bazı göz ameliyatları,

• kafa içi kanamalarına eşlik eden Terson sendromu

göz içi kanamasına neden olabilir.

Kan sulandırıcı ilaçlar çoğunlukla tek başına kanamanın asıl nedeni değildir; ancak mevcut bir damar hastalığında kanamanın miktarını artırabilir. Bu ilaçlar göz doktoru ve ilacı reçete eden hekimle görüşülmeden kesilmemelidir.

Göz içi kanaması nasıl teşhis edilir?

Tanıda öncelikle ayrıntılı ve göz bebeği büyütülerek yapılan retina muayenesi uygulanır.

Muayenede kanamanın miktarı, retinanın durumu ve kanama kaynağı araştırılır.

Gerekli durumlarda şu testlerden yararlanılabilir:

• Göz ultrasonu, yani B-scan ultrasonografi

• Optik koherens tomografi (OCT)

• Fundus fotoğrafı

• Fundus floresein anjiyografi

• OCT anjiyografi

• Kan şekeri ve sistemik hastalıklara yönelik tetkikler

Göz ultrasonu neden yapılır?

Kanama yoğun olduğunda retina doğrudan görülemeyebilir.

Bu durumda göz ultrasonuyla;

• retina dekolmanı,

• büyük retina yırtıkları,

• vitreus ayrılması,

• göz içi kitleler

araştırılır.

Ancak ultrasonun normal olması küçük bir retina yırtığını kesin olarak dışlamaz. Bu nedenle yoğun ve nedeni açıklanamayan kanamalarda yakın takip veya retina cerrahisi gerekebilir.

Göz içi kanaması kendiliğinden geçer mi?

Bazı vitreus kanamaları zaman içinde vücut tarafından temizlenebilir.

Ancak bekleme kararı yalnızca kanamanın nedeninin bilindiği ve retina açısından acil bir risk bulunmadığı durumlarda verilebilir.

Örneğin daha önce yeterli retina lazeri yapılmış, retinası değerlendirilebilen ve retina dekolmanı bulunmayan bazı diyabet hastalarında kontrollü takip düşünülebilir.

Buna karşılık;

• retina yırtığı şüphesi,

• retina dekolmanı,

• yoğun ve nedeni bilinmeyen kanama,

• tekrarlayan kanama,

• iki gözde ciddi görme sorunu,

• yeni damar oluşumları,

• kanamanın yeterince temizlenmemesi

durumlarında beklemek uygun olmayabilir.

Her hasta için sabit bir “bir ay” veya “üç ay” bekleme süresi yoktur. Tedavi zamanı kanamanın nedenine, retinanın durumuna ve hastanın görme ihtiyacına göre belirlenir.

Hastanın başını yukarıda tutması gerekli midir?

Bazı hastalarda başın yaklaşık 30–45 derece yükseltilmesi, kanın gözün alt bölümünde toplanmasına ve retinanın muayenede daha iyi görülmesine yardımcı olabilir.

Ancak bu uygulama kanamanın nedenini tedavi etmez.

Uzun süreli yatak istirahati veya yalnızca “dik oturarak beklemek”, retina yırtığı ya da retina dekolmanı riskinin araştırılmasının yerine geçmez.

Göz içi kanaması nasıl tedavi edilir?

Tedavi, kanamanın kaynağına göre planlanır.

Retina lazer tedavisi

Retina yırtığı saptandığında, retina henüz ayrılmamışsa yırtığın çevresine lazer uygulanabilir.

Proliferatif diyabetik retinopatide de yeni damar oluşumunu azaltmak amacıyla panretinal lazer fotokoagülasyon kullanılabilir.

Göz içi enjeksiyonlar

Diyabetik retinopati veya damar tıkanıklığına bağlı anormal yeni damarların bulunduğu bazı hastalarda anti-VEGF enjeksiyonları uygulanabilir.

Enjeksiyon kanamayı doğrudan temizlemez; kanamaya yol açan damar aktivitesini azaltmaya yardımcı olabilir.

Vitrektomi ameliyatı

Vitrektomi, göz içindeki kanlı vitreus jelinin mikrocerrahi yöntemle temizlenmesidir.

Ameliyat sırasında gerekli görülürse;

• retina yırtıkları lazerle kapatılır,

• retina dekolmanı onarılır,

• anormal damar bölgelerine lazer uygulanır,

• göz içine gaz veya silikon yağı verilebilir.

Vitrektomi ne zaman gerekir?

Vitrektomi şu durumlarda düşünülebilir:

• Retina yırtığı veya retina dekolmanı varsa

• Yoğun kanama nedeniyle retina değerlendirilemiyorsa

• Kanama kısa sürede açılmıyorsa

• Görme uzun süre ciddi şekilde azalmışsa

• Kanama tekrar ediyorsa

• Diyabetik retinopati ilerliyorsa

• Göz içinde çekintili zarlar bulunuyorsa

• Diğer gözde de ciddi görme kaybı varsa

• Hızlı görsel iyileşme hastanın yaşamı veya mesleği açısından önemliyse

Günümüzde küçük kesili vitrektomi teknikleri sayesinde ameliyatlar çoğunlukla dikişsiz veya çok küçük kesilerle yapılabilmektedir.

Göz içi kanaması tekrarlar mı?

Kanamanın nedeni tedavi edilmezse tekrar kanama görülebilir.

Örneğin yalnızca vitreus içindeki kanın temizlenmesi, aktif diyabetik yeni damarların veya retina yırtığının tedavi edilmediği durumlarda kalıcı çözüm sağlamaz.

Bu nedenle tedavide amaç yalnızca kanı temizlemek değil, kanamaya yol açan retina hastalığını da kontrol altına almaktır.

Göz içi kanamasında yapılmaması gerekenler

Tanı konulana kadar;

• ağır kaldırmaktan,

• yoğun egzersizden,

• öne doğru uzun süre eğilmekten,

• gözü ovuşturmaktan

kaçınmak uygun olabilir.

Aspirin, kan sulandırıcı veya başka bir sistemik ilaç doktor önerisi olmadan bırakılmamalıdır.

Göz içi kanaması körlüğe neden olur mu?

Görme sonucu, kanamanın kendisinden çok altta yatan hastalığa bağlıdır.

Yalnızca vitreus boşluğunda bulunan ve retina hasarı oluşturmayan kanamalar temizlendiğinde görme önemli ölçüde düzelebilir.

Ancak retina dekolmanı, ileri diyabetik retinopati, makula hasarı veya ciddi göz travması bulunuyorsa kalıcı görme kaybı gelişebilir.

Bu nedenle erken tanı ve doğru zamanda tedavi büyük önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Göz içi kanaması ağrı yapar mı?

Vitreus kanaması genellikle ağrısızdır. Ağrı, göz tansiyonu yükselmesi, travma, iltihap veya başka bir göz hastalığının eşlik ettiğini gösterebilir.

Kanama ne kadar sürede temizlenir?

Bu süre kanamanın miktarına, nedenine ve hastanın göz yapısına göre değişir. Hafif kanamalar haftalar içinde azalabilirken yoğun kanamalar daha uzun sürebilir veya ameliyat gerektirebilir.

Göz içi kanamasında göz damlası yeterli olur mu?

Göz damlaları vitreus içindeki kanı temizlemez. Tedavi kanamanın nedenine göre lazer, enjeksiyon, takip veya vitrektomi şeklinde planlanır.

Göz içi kanaması tansiyondan olur mu?

Kontrolsüz yüksek tansiyon retina damarlarında hasara ve kanamaya katkıda bulunabilir. Ancak göz içi kanamasında retina yırtığı, diyabetik retinopati ve damar tıkanıklıkları gibi diğer nedenler de mutlaka araştırılmalıdır.

Uçuşan cisimlerin görülmesi her zaman kanama anlamına mı gelir?

Hayır. Uçuşan cisimler çoğu zaman vitreusun yaşa bağlı değişikliklerinden kaynaklanır. Ancak ani başlayan ve sayısı hızla artan uçuşmalar, özellikle ışık çakması veya görme azalmasıyla birlikteyse acil retina muayenesi gerekir.

Sonuç

Göz içi kanaması, basit bir kanama olarak değerlendirilmemelidir.

Önemli olan yalnızca kanın temizlenmesi değil, kanamaya neden olan retina hastalığının erken dönemde belirlenmesidir.

Ani görme azalması, yeni başlayan yoğun uçuşmalar, ışık çakmaları veya görme alanında perde hissi varsa zaman kaybetmeden retina uzmanına başvurulmalıdır.

Kaşkaloğlu Göz Hastanesi’nde göz içi kanamaları, diyabetik retinopati, retina yırtıkları ve diğer vitreoretinal hastalıkların tanı ve cerrahi tedavileri retina uzmanlarımız tarafından gerçekleştirilmektedir.