Vitrektomi Ameliyatı Nedir?
Vitrektomi, gözün arka bölümünü ilgilendiren retina ve vitreus hastalıklarının tedavisinde uygulanan mikrocerrahi bir ameliyattır. Bu işlem sırasında gözün içini dolduran vitreus adı verilen saydam jel çıkarılır ve altta yatan retina hastalığı tedavi edilir. Günümüzde gelişmiş mikrocerrahi teknikleri sayesinde vitrektomi, retina cerrahisinde en sık uygulanan ve en başarılı yöntemlerden biridir.
Vitrektomi ameliyatının amacı yalnızca vitreusu çıkarmak değil, retinayı yeniden sağlıklı hale getirmek ve mümkün olduğunca görmeyi korumaktır.
Vitrektomi Hangi Hastalıklarda Yapılır?
Vitrektomi ameliyatı birçok retina hastalığında uygulanabilir.
En sık nedenler şunlardır:
- Retina dekolmanı
- Retina yırtıkları ile birlikte gelişen komplikasyonlar
- Göz içi (vitreus) kanamaları
- Diyabetik retinopati
- Diyabetik traksiyonel retina dekolmanı
- Epiretinal membran (makula üzerinde zar oluşumu)
- Makula deliği
- Göz içine kaçan yabancı cisimler
- Bazı göz travmaları
- Lens parçalarının göz içine düşmesi
Hangi hastalarda ameliyat gerektiği ayrıntılı retina muayenesi sonrasında belirlenir.
Vitrektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Ameliyat, mikroskop altında özel mikrocerrahi aletlerle gerçekleştirilir.
Gözün beyaz kısmından açılan çok küçük girişlerden göz içine girilir. Vitreus jeli temizlendikten sonra altta yatan hastalığa yönelik gerekli işlemler yapılır.
Ameliyat sırasında;
- Retina yırtıkları lazer ile tedavi edilebilir.
- Epiretinal membran soyulabilir.
- Makula deliği onarılabilir.
- Göz içindeki kanamalar temizlenebilir.
- Retina yeniden yerine yerleştirilebilir.
İşlem sonunda hastalığın durumuna göre göz içine gaz veya silikon yağı yerleştirilebilir.
Ameliyat Ne Kadar Sürer?
Ameliyat süresi hastalığın türüne göre değişebilir.
Basit vakalarda yaklaşık 30-45 dakika, daha karmaşık retina hastalıklarında ise 1-2 saat veya daha uzun sürebilir.
Ameliyat Hangi Anestezi ile Yapılır?
Vitrektomi ameliyatı çoğu hastada lokal anestezi altında yapılabilir.
Bazı çocuklarda veya özel durumlarda genel anestezi tercih edilebilir.
Hangi yöntemin uygun olduğuna hastanın genel sağlık durumu ve yapılacak cerrahiye göre karar verilir.
Gaz ve Silikon Yağı Neden Kullanılır?
Bazı retina hastalıklarında retinanın iyileşmesini desteklemek amacıyla ameliyat sonunda göz içine gaz veya silikon yağı verilir.
Gaz tamponu, özellikle retina dekolmanı ve makula deliği ameliyatlarında retinanın yerine yapışmasına yardımcı olur. Gaz zamanla kendiliğinden kaybolur.
Silikon yağı ise daha karmaşık retina hastalıklarında tercih edilebilir ve belirli bir süre sonra ikinci bir ameliyatla çıkarılır.
Vitrektomi Sonrası Baş Pozisyonu Gerekir mi?
Makula deliği veya bazı retina dekolmanı ameliyatlarından sonra doktorunuz belirli bir süre yüzüstü veya özel bir baş pozisyonunda kalmanızı isteyebilir.
Baş pozisyonunun süresi ve şekli yapılan ameliyatın türüne göre değişir.
Vitrektomi Sonrası İyileşme Süreci
İyileşme süresi hastalığın türüne göre değişebilir.
Genel olarak;
- Göz damlaları düzenli kullanılmalıdır.
- Kontrol muayeneleri aksatılmamalıdır.
- Ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır.
- Doktorun önerdiği baş pozisyonuna uyulmalıdır.
- Gaz bulunan hastalar uçak yolculuğu yapmamalıdır.
Görmenin düzelmesi haftalar hatta aylar sürebilir.
Vitrektomi Ameliyatının Riskleri Var mıdır?
Her cerrahi işlemde olduğu gibi vitrektominin de bazı riskleri vardır.
Bunlar arasında;
- Enfeksiyon
- Kanama
- Retina dekolmanının tekrarlaması
- Göz içi basınç değişiklikleri
- Katarakt gelişimi veya ilerlemesi
sayılabilir.
Ancak uygun hasta seçimi ve deneyimli cerrahi ile ciddi komplikasyonlar nadir görülür.
Vitrektomi Sonrası Katarakt Gelişir mi?
Özellikle ileri yaş hastalarında vitrektomi sonrasında doğal göz merceğinde bulanıklaşma hızlanabilir ve zaman içinde katarakt ameliyatı gerekebilir.
Bu durum ameliyatın başarısız olduğu anlamına gelmez; yaşa ve gözün doğal yapısına bağlı olarak gelişebilen beklenen bir durumdur.
Vitrektomi Sonrası Görme Düzelir mi?
Görme düzeyi ameliyatın yapıldığı hastalığa, retina hasarının derecesine ve tedavinin ne kadar erken uygulandığına bağlıdır.
Bazı hastalarda görme belirgin şekilde artarken, bazı hastalarda amaç mevcut görmeyi korumak veya daha fazla kaybı önlemektir.
Sonuç
Vitrektomi ameliyatı, retina hastalıklarının tedavisinde en önemli cerrahi yöntemlerden biridir. Retina dekolmanı, makula deliği, epiretinal membran, göz içi kanamaları ve diyabetik retina hastalıkları gibi birçok durumda başarılı sonuçlar sağlayabilir. Erken tanı, doğru cerrahi planlama ve düzenli takip, tedavinin başarısını belirleyen en önemli faktörlerdir.
