Diyabetik Retinopati (Şeker Hastalığına Bağlı Göz Hastalığı)

Diyabet Gözlere Zarar Verebilir mi?

Evet. Diyabet (şeker hastalığı), yalnızca kan şekerini değil, gözün en hassas dokularından biri olan retinayı da etkileyebilir. Retina, görüntüyü algılayıp beyne ileten sinir tabakasıdır.

Yüksek kan şekeri yıllar içinde retina damarlarında hasara neden olur. Bu duruma diyabetik retinopati denir ve diyabetli hastalarda önlenebilir görme kaybının en önemli nedenlerinden biridir.

İyi haber ise şudur: Erken tanı ve düzenli takip ile hastaların büyük bölümünde ciddi görme kaybı önlenebilir.

Diyabetik Retinopati Neden Oluşur?

Uzun süre yüksek seyreden kan şekeri, retinadaki küçük damarların duvarını zayıflatır.

Bunun sonucunda;

• Kan ve sıvı sızıntısı oluşabilir.
• Retina şişebilir (makula ödemi).
• Damarlar tıkanabilir.
• Göz yeni ancak sağlıksız damarlar oluşturmaya çalışabilir.

Bu yeni damarlar kolayca kanar ve tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Kimler Risk Altındadır?

Diyabeti olan herkes risk altındadır. Ancak risk şu durumlarda belirgin olarak artar:

• Diyabet süresinin uzun olması
• Kan şekerinin iyi kontrol edilememesi
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Böbrek hastalığı
• Gebelik

Diyabetin tipi değil, süresi ve kontrol düzeyi en önemli belirleyicilerdendir.

Diyabetik Retinopatinin Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın en önemli özelliği, erken dönemde hiçbir belirti vermeyebilmesidir.

İlerleyen dönemlerde ise;

• Bulanık görme
• Eğri görme
• Görme alanında siyah noktalar veya uçuşmalar
• Renkleri soluk görme
• Gece görmede azalma
• Ani görme kaybı

görülebilir.

Belirti ortaya çıktığında hastalık çoğu zaman ilerlemiş olabilir. Bu nedenle şikâyet beklemeden düzenli göz muayenesi yapılmalıdır.

Diyabetik Retinopatinin Evreleri

Non-Proliferatif Diyabetik Retinopati (NPDR)

Bu hastalığın erken dönemidir.

Retinada küçük kanamalar, mikroanevrizmalar ve sıvı sızıntıları görülür. Bu evrede özellikle makula ödemi gelişirse görme azalabilir.

Proliferatif Diyabetik Retinopati (PDR)

İleri evrede retina oksijensiz kaldığı için yeni damarlar oluşur.

Bu damarlar:

• Göz içine kanayabilir.
• Retina dekolmanına yol açabilir.
• Kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Bu nedenle proliferatif retinopati mutlaka tedavi edilmelidir.

Diyabetik Makula Ödemi Nedir?

Makula, keskin görmeyi sağlayan retina merkezidir.

Diyabet nedeniyle bu bölgede sıvı birikmesine makula ödemi denir.

Diyabetik hastalarda görme azalmasının en sık nedeni budur ve günümüzde çoğu zaman göz içi enjeksiyonlarla başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir.

Diyabetik Retinopati Nasıl Teşhis Edilir?

Erken teşhis, tedavinin başarısını belirleyen en önemli faktördür.

Muayenede gerekirse şu yöntemlerden yararlanılır:

• Göz dibi muayenesi
• OCT (Optik Koherens Tomografi)
• OCT Anjiyografi (OCTA)
• Fundus Floresein Anjiyografi (FFA)
• Renkli retina fotoğrafları

Bu incelemeler sayesinde retina damarlarındaki değişiklikler henüz görme etkilenmeden saptanabilir.

Diyabetik Retinopati Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi hastalığın evresine göre planlanır.

Kan Şekeri Kontrolü

En önemli tedavi, diyabetin iyi kontrol edilmesidir.

Kan şekeri, tansiyon ve kolesterol ne kadar iyi kontrol edilirse hastalığın ilerleme hızı o kadar azalır.

Göz İçi Enjeksiyonlar

Günümüzde en sık uygulanan tedavidir.

Anti-VEGF ilaçları retina ödemini azaltır, yeni damar oluşumunu engeller ve birçok hastada görmenin korunmasını hatta artmasını sağlayabilir.

Lazer Tedavisi

Lazer tedavisi özellikle proliferatif diyabetik retinopatide ve bazı makula ödemi tiplerinde uygulanır.

Amaç retina üzerindeki oksijen ihtiyacını azaltmak ve anormal damar oluşumunu durdurmaktır.

Vitrektomi Ameliyatı

İleri evrede;

• Göz içine yoğun kanama gelişmişse
• Retina dekolmanı oluşmuşsa
• Zar oluşumu nedeniyle retina çekiliyorsa

vitrektomi ameliyatı uygulanabilir.

Diyabetik Retinopati Önlenebilir mi?

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski önemli ölçüde azaltabilirsiniz.

Bunun için:

• Kan şekerinizi kontrol altında tutun.
• HbA1c hedeflerinize ulaşmaya çalışın.
• Sigara kullanmayın.
• Tansiyon ve kolesterolünüzü düzenli takip edin.
• Sağlıklı beslenin ve düzenli egzersiz yapın.
• Diyabet tanısı aldıktan sonra yılda en az bir kez retina muayenesi yaptırın.

Erken Tanı Görmeyi Korur

Diyabetik retinopati, erken dönemde belirti vermeyen ancak tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilen bir hastalıktır.

Düzenli retina kontrolleri sayesinde hastalık erken evrede saptanabilir ve modern tedavi yöntemleriyle görme büyük ölçüde korunabilir.

Son Güncelleme 28 Haziran 2026 Saat 19:38 pm