Diyabetik retinopati, şeker hastalığının (diyabet) gözün arka kısmındaki retina damarlarında oluşturduğu hasar sonucu gelişen bir göz hastalığıdır. Diyabetin en önemli göz komplikasyonlarından biri olan bu hastalık, erken dönemde belirti vermeyebilir. Düzenli göz muayenesi yapılmadığında ilerleyerek kalıcı görme kaybına ve hatta körlüğe neden olabilir.
İyi haber ise, erken tanı ve uygun tedavi ile diyabetik retinopatiye bağlı görme kaybının büyük ölçüde önlenebilmesidir.
Diyabetik Retinopati Neden Oluşur?
Uzun süre yüksek seyreden kan şekeri, retinadaki ince damarların yapısını bozar. Damar duvarları zayıflar, sıvı ve kan sızıntıları meydana gelir, bazı damarlar tıkanabilir ve retinanın oksijensiz kalmasına yol açabilir.
Hastalık ilerledikçe göz, oksijen ihtiyacını karşılamak için anormal yeni damarlar oluşturmaya çalışır. Ancak bu damarlar sağlıklı değildir; kolayca kanayabilir ve ciddi görme kaybına neden olabilir.
Kimler Risk Altındadır?
Diyabeti olan herkes diyabetik retinopati açısından risk altındadır. Ancak aşağıdaki durumlarda risk daha yüksektir:
- Diyabet süresinin uzun olması
- Kan şekerinin iyi kontrol edilememesi
- Yüksek tansiyon
- Böbrek hastalığı
- Yüksek kolesterol
- Gebelikte diyabet
- Sigara kullanımı
Diyabetin tipi ne olursa olsun (Tip 1 veya Tip 2), düzenli retina muayenesi büyük önem taşır.
Diyabetik Retinopatinin Belirtileri
Hastalığın erken döneminde çoğu hastada hiçbir şikâyet olmayabilir.
İlerleyen dönemlerde ise şu belirtiler görülebilir:
- Bulanık görme
- Görmede dalgalanma
- Okuma güçlüğü
- Uçuşan siyah noktalar
- Görme alanında karanlık bölgeler
- Ani görme kaybı
- Renkleri seçmede zorlanma
Belirti olmasa bile diyabet hastalarının düzenli göz kontrolü yaptırması gerekir.
Diyabetik Makula Ödemi Nedir?
Retinanın merkezi olan makulada sıvı birikmesine diyabetik makula ödemi denir.
Makula ödemi;
- Okuma güçlüğüne,
- Yüzleri seçememeye,
- İnce ayrıntıları görememeye,
- Merkezi görmenin azalmasına
neden olabilir.
Görme kaybının diyabetik retinopatideki en önemli nedenlerinden biridir.
Diyabetik Retinopati Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, ayrıntılı göz muayenesi ile konur.
Gerektiğinde şu tetkikler yapılabilir:
- Göz dibi muayenesi
- Optik Koherens Tomografi (OCT)
- OCT Anjiyografi (OCTA)
- Fundus Floresein Anjiyografi (FFA)
- Renkli fundus fotoğrafı
Bu incelemeler sayesinde retinadaki hasarın derecesi ve tedavi gerekliliği değerlendirilir.
Diyabetik Retinopati Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, hastalığın evresine göre planlanır.
Kan Şekeri Kontrolü
Başarılı tedavinin temelini iyi kan şekeri, tansiyon ve kolesterol kontrolü oluşturur.
Göz İçi Enjeksiyonları
Makula ödemi bulunan hastalarda göz içine uygulanan ilaçlar, sıvı birikimini azaltarak görmenin korunmasına yardımcı olabilir.
Retina Lazer Tedavisi
İleri evre diyabetik retinopatide anormal damar oluşumunu kontrol altına almak amacıyla lazer tedavisi uygulanabilir.
Vitrektomi Cerrahisi
Yoğun göz içi kanaması veya retina dekolmanı gelişen hastalarda vitrektomi ameliyatı gerekebilir.
Diyabet Hastaları Ne Sıklıkla Göz Muayenesi Olmalıdır?
Belirti olmasa bile tüm diyabet hastalarının düzenli retina muayenesi yaptırması önerilir.
Muayene sıklığı, diyabetin süresine ve retinadaki bulgulara göre değişmekle birlikte çoğu hastada yılda en az bir kez göz dibi muayenesi yapılması gerekir. Diyabetik retinopati saptanan hastalarda kontrol aralıkları daha kısa olabilir.
Diyabetik Retinopati Önlenebilir mi?
Kan şekerinin, tansiyonun ve kolesterolün iyi kontrol altında tutulması hastalığın gelişme riskini azaltabilir ve ilerlemesini yavaşlatabilir.
Ancak en önemli koruyucu yöntem, şikâyet olmasa bile düzenli retina muayenesidir. Çünkü hastalık erken dönemde belirti vermeden ilerleyebilir.
Sonuç
Diyabetik retinopati, diyabetin en önemli göz komplikasyonlarından biridir ve tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına neden olabilir. Düzenli göz kontrolleri, erken tanı ve zamanında uygulanan tedaviler sayesinde birçok hastada görme korunabilir. Diyabet hastalarının yalnızca kan şekerlerini değil, göz sağlıklarını da düzenli olarak takip ettirmeleri büyük önem taşır.
Son Güncelleme 24 Ağustos 2026 Saat 09:54 am
